10 Kültür ve boş zaman
Çok çeşitli fırsatlar
Danimarka'da çok çeşitli kültür ve eğlence faaliyetleri bulunmaktadır. Bunlar müzik, tiyatro, sinema, sanat, müzeler ve sergilerden konferanslara, gönüllü eğitime, spora ve çok çeşitli dernek türlerine kadar uzanan herşeyden oluşur.
Belediyeler, yerel sosyal etkinlikler konusunda derneklerle işbirliği yapar. Belediyenin web sayfasına giriş yaparak daha fazlasını bulabilirsiniz.
Bazı faaliyetler ve sosyal etkinlikler ücretsizken, bazıları çok para tutar. Birçok yerde emeklilere ve öğrencilere indirim yapılır.
www.kultunaut.dk adresine giriş yaparak mevcut kültürel etkinlikler hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.
Kütüphaneden başlamak
Eğer Danimarka toplumu hakkında daha çok şey öğrenmek ya da içinde yaşadığınız belediye sınırları içinde neler olup bittiğini öğrenmek istiyorsanız, başlangıç için kütüphane doğru bir yer olur.
Yardım alabilirsiniz
Danimarka'da kütüphaneler ücretsizdir. Kütüphaneden kitap, müzik, DVD ve bilgisayar oyunu ödünç alabilirsiniz. Burada ayrıca internete erişebilir, günlük gazeteleri okuyabilir ve belirli konularda bilgi ya da belge bulmak için yardım alabilirsiniz. Herşeyden önce, burada kuruluşların ya da devletin çıkardığı işinize yarayabilecek çok sayıda broşür bulabilirsiniz.
Kütüphanelerin çoğunda gençler için kulüpler bulunur, sergiler düzenlenir, film ve çocuk tiyatrosu gösterileri düzenlenir ve söyleşi için konuklar çağırılır. Ayrıca birçoğu, ev ödevlerine yardım olanağı, dil uyarımı faaliyetleri ve çeşitli entegrasyon aktiviteleri sunar.
Çok sayıda dilde kitaplar
Kütüphanede ayrıca, farklı dillerde kitap ve dergi bulma konusunda yardım alabilirsiniz. Eğer kütüphanede aradığınız kitaplar ya da dergiler yoksa, sizin için bunların siparişini verebilirler.
Medya ve açık oturumlar
Özgürce düşünme ve ifade etme hakkı
Özgürce düşünme ve ifade etme hakkı, Danimarka demokrasisinin önemli bir parçasıdır. Bu, kendini özgür basın ve açık oturumlarda açıkça gösterir.
Yabancı kökenli yurttaşlar için medya
Danimarka'da günlük hayatı şekillendiren çok sayıda televizyon ve radyo istasyonu, gazeteler, süreli yayınlar ve internet üzerinden kapsamlı iletişim araçları vardır. Çok sayıda medya kuruluşu yabancı kökenli yurttaşlara yöneliktir. www.finfo.dk adresine giriş yaparak daha fazlasını bulabilirsiniz.
Medyanın geniş açılı resmi
Medyanın büyük bölümünün uğraşısı yalnızca eğlencedir. Ancak, kültürel, siyasi ve halkın ilgisini çeken daha birçok konu haberlerde geniş yer alır ve bu, toplum için önemli sorunlara ve çözümlere dikkati çekmeye yardımcı olur.
Danimarka Radyosu ve TV2 kamu hizmeti* istasyonlarıdır. Nüfusun her kesimine yönelik, her konuda radyo ve televizyon programları sunmak onların görevidir.
Diğerlerinin yanı sıra kamu hizmeti medya programcılığı, medya lisansı* adı verilen bir ücret üzerine kuruludur. Bu, radyodan, televizyondan, cep telefonundan ya da bilgisayardan izlemenizden bağımsız olarak radyo ve televizyon programlarını izlemek için ödemeniz gereken bir ücrettir. Bir medya lisansı yılda iki kez ödenir. Medya lisansı ücreti Danimarka Parlamentosu tarafından belirlenir.
www.dr.dk adresine giriş yaparak, medya lisansına* kayıt yaptırabilirsiniz.
Ayrıca, çeşitli özel kablolu televizyon firmalarına abone olabilirsiniz.
Boş zamanınızda aktif olmak
Başkalarıyla birlikte
Danimarka'da birçok kişi, boş zamanlarını çeşitli konularda ya da alanlarda beceriler geliştirmek, yaratıcılıklarını geliştirmek ya da konferanslara katılmak için kullanır. Bunu akşam okullarına, halk eğitim okullarına devam ederek ve dernek üyesi olarak yaparlar. Bu sosyal etkinliklerin önemli birer parçası, toplanmak ve başkalarıyla birarada bulunmaktır.
Halk yüksek okulları
Halkı bilgilendirme
19. yüzyılın ortalarında, bugünkü Danimarka toplumunu şekillendiren genel eğitim geleneği yerleşti. Özünde, herkesin toplumsal bilgi ve öğrenmeye erişim hakkının olması ideali yatmaktadır. Bu kültürel hareketin bir sonucu olarak, Danimarka halk yüksek okulları* ortaya çıktı.
Günümüzde, genellikle yalnızca "halk okulu" diye adlandırılan halk yüksek eğitim okulları ülke geneline yayıldı. Halk okulları, sanatsal konulardan, akademik konulara ve daha genel sosyal bilgilere kadar her konuda dersler vermektedir.
Akademik ve kişisel gelişim
Halk okullarında, insanlar hem akademik düzeyde, hem de kişisel düzeyde bilgiler edinirken yeni insanlar tanımaya başlar. Bir halk okulunda kalmayı aynı zamanda, bir mesleki eğitimi, bir gençlik eğitimi programını ya da daha ileri bir eğitimi tamamlayacak motivasyonunuz olup olmadığını görmek amacıyla kullanabilirsiniz.
Kültürel etkinlikler
Kurs süresince okulda yatar ve yemeklerinizi okulda yersiniz. Kurslar bir hafta ile bir yıl arasında sürebilir. Orada kalmak, derslerin yanı sıra belirli kültürel etkinlikler için bir çerçeve oluşturur: Geziler, partiler ve akşam söyleşileri. Eğer bir halk okulunda kalmak istemiyorsanız ya da kalma imkanınız yoksa, evinizde yaşayabilir ve yalnızca gündüzleri derslere katılabilirsiniz.
www.hojskoler.dk adresinde halk okulları hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.
Yabancı gençler için
Danimarka'daki halk eğitim okulları kurumu, göçmenler için halk okullarında özel kurslar ve kalışlar organize eder. Bunun bir örneği, gençler için üç haftalık bir halk okulu kursu olan "Sommercamp", yani yaz kampıdır. "Sommercamp", 2007 ile 2009 arasında düzenlenecektir. Katılımcılar, okulda dersler ve genel konular üzerine bilgiler alır ve böylece yaz tatillerinde akademik becerilerini geliştirme fırsatı bulurlar. www.campsommer.dk adresinde "Sommercamp" hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.
Okulda kaldığınız süreye yönelik mali yardım alma imkanınız bulunabilir. www.emph.dk adresine giriş yaparak daha fazla bilgi alabilirsiniz.
Yüksek halk okulunda Avrupa'nın her yerinden arkadaşlarım var
Ali, 2003 yılında Afganistan'dan Danimarka'ya göç etmiş. Kalø'daki bir Avrupa Yüksek halk okulunda (Europahøjskolen) öğrenci. Bunun sonrasında, radyografi uzmanı olmak amacıyla sosyal hizmet ve sağlık bakımı asistanlığı kursuna devam etmek istiyor.
"Yüksek halk okulunda bir öğrenci olmak, hayatım boyunca unutamayacağım birşey. Avrupa'nın her yerinden arkadaşlar edindim ve dil öğrenmenin yanı sıra Danimarka toplumu hakkında çok şey öğrendim. Bilgilerime sürekli yenilerini katıyorum. Boş zamanımızda film izleyerek, futbol ya da basketbol oynayarak çok eğleniyoruz. Buradayken hiç yalnız kalmıyorsunuz."
Akşam okulları
Birçok konuda ders
Birçok kişi, çok çeşitli konuda dersler aldığı akşam okullarına devam etmektedir. Bunlar, dil kursları ya da akademik konular olarak ortaya çıkabilir. Ancak konular felsefe, tarih, çocuk yetiştirme ya da kültürel konularda söyleşi de olabilir. Vücut ve hareket, yemek pişirme, dikiş, postacılık, şarkı söyleme ve daha çok fazla konuda da kurslar bulunmaktadır. Birçok akşam okulu ülkeye yeni gelenler için özel kurslar açar. Genel bir kural olarak, akşam okulları AOF (Çalışanların Eğitimi Derneği), LOF (Liberal Yetişkin Eğitimi Derneği) ya da FOF (Yetişkin Eğitimi Derneği) gibi bir bilgilendirme derneği* tarafından idare edilir.
Kurslar ücretsiz olmamakla birlikte, belediye tarafından yapılan desteklendiği için, katılımcıların ücretin tamamını ödemesi gerekmez.
Yaşadığınız bölgedeki akşam okullarını belediyenizin web sitesinden bulabilirsiniz.
Dernek faaliyetleri
Ortak ilgi alanları olan insanlar
Danimarka, yurttaşlarının çoğunun bir dernek üyesi olduğu dünyadaki az sayıda ülkeden biridir. Burada ortak ilgi alanları olan insanlar bir araya gelir. Bu ilgi alanı akademik, politik ya da kültürel olabilir.
Çeşitli türlerde ilgi alanları
Danimarka'da sayısız dernek, organizasyon ve kulüp bulunmaktadır. Spor, siyasi parti, konut, sanat, müzik, göçmen dernekleri, dini dernekler ve az sayıda da olsa özel hobileri olanlar için dernekler bulunmaktadır. Yerel telefon rehberinizde "dernekler" (foreninger) başlığı altına bakabilirsiniz. Ayrıca, belediyenizin web sitesinden de bulabilirsiniz.
Bazıları bir hedef için çalışır
Bazı dernekler özürlüler, çeşitli hastalıklara sahip kişiler, yaşlılar ya da homoseksüeller gibi belirli grupların çıkarlarını korumaya yönelik çalışmalar yapar. Ayrıca yine bazıları çevre ve hayvanları koruma gibi belirli politik hedeflere yönelik çalışır.
Toplantı yerleri
Son olarak, genellikle bir mesken bölgesi yakınında bulunan, insanların kağıt oynadığı, müzakere düzenlediği, belirli bir boş zaman etkinliğini gerçekleştirdiği ya da söyleşi ve konferansları izlediği toplantı yerleri, kulüpler ve kulüp evleri vardır.
İsteyen herkes dernek kurabilir
Herkesin dernek kurma hakkı vardır. Tek yapmanız gereken, kararların alındığı, derneğin amaçlarının ve uygulanacak tüzüğünün yazıldığı, kanuna uygun bir genel kurul toplantısı düzenlemektir. Derneğe kimlerin üye olabileceğini, kurulda kaç üye bulunacağını, yıllık genel kurul toplantılarının ne zaman düzenleneceği, vb. kurallar, tüzüğü oluşturur. www.familieadvokaten.dk adresinde standart bir dernek tüzüğü görülebilir.
Bir rol üstlenebilirsiniz
Dernekler, insanlarla tanışmanın ve yaşadığınız çevreye aktif katılımın iyi bir yoludur. Dernekler, dernek üyeleri tarafından seçilen yönetim kurulu tarafından idare edilir. Bir üye olarak siz, dernekle ilgili öneriler getirebilir ve dernek yönetim kurulu üyeliğine aday olabilirsiniz.
Danimarka'ya sonradan gelenler için dernekler
Yabancı kökenlilerin özel ilgisini çekebilecek konularda çalışan belirli dernekler vardır. Bu dernekler belirli milliyetlere yönelik, dostluk dernekleri, uyum ve kültürel iletişim üzerine odaklanmış dernekler olabilir. Daha ayrıntılı bilgi almak için www.finfo.dk adresine bakabilirsiniz.
Spor ve egzersiz
Eğer başkalarıyla birlikte spor ve egzersiz yapmak istiyorsanız, bir spor klübüne üye olabilirsiniz. Burada örneğin futbol, hentbol, tenis, badminton oynayabilir, yüzebilir ya da jimnastik yapabilirsiniz.
Sınırlı ücret
Egzersiz ve spor salonlarının neredeyse tamamı, dernekler ya da herkesin katılabileceği organizasyonlar tarafından işletilmektedir. Üye olmak için ücret ödemeniz gerekir, ancak bazen belediyeler katkı sağlar ve böylece ücretler düşük kalabilir.
Ailelerin yardımı
Birçok çocuk ve genç boş zamanlarında çeşitli sporlar yapar. Aileler arasında, örneğin üyelik aidatlarını ödeyerek, çocukları spora bırakıp geri alarak ve sosyal etkinliklere katılarak sporu teşvik etmek yaygındır.
Din
Herkes, kendi dini ibadetlerini yapmakta serbesttir
Danimarka'da herkes, dini ibadetlerini yapmakta ve yasaya uygun olduğu sürece dininin gereklerini yerine getirmekte özgürdür. Herkes, örneğin bir dini bırakıp diğerine geçmek gibi, inançlarını ve dini eğilimlerini değiştirmekte özgürdür. Danimarka birçok dini, inanışı ve hayat görüşünü içinde barındırır. Bazı insanlar ilahi bir varlığa inanırken, diğerleri hayat görüşlerini laik, insancıl ya da başka zeminlere oturtur.
Topluma hizmet vermek
Danimarka Anayasası doğrultusunda, Danimarka Evangelist Lutheran Kilisesi*, Danimarka Halk Kilisesi olup devlet tarafından resmi olarak desteklenmektedir. Danimarka Halk Kilisesi, toplumun tamamına belirli hizmetleri vermekle yükümlüdür. Bu hizmetler nüfus kaydı, vaftiz ve ölüm kaydını da kapsar.
Birçok kişi Danimarka Halk Kilisesi mensubudur
Danimarkalıların çoğunluğu Danimarka Halk Kilisesi mensubudur. Çoğu, çocukken vaftiz edildiğinde üye olmuştur.
Eğer Danimarka'ya yurtdışından geldiyseniz ve Danimarka Halk Kilisesi'ne katılmak istiyorsanız, size uygun çok sayıda seçenek bulunmaktadır:
- Eğer Danimarka Halk Kilisesi dışında bir Evangelist Lutheran cemaati mensubuysanız ve bunu açıkça ortaya koyabiliyorsanız, Danimarka ulusal nüfus kaydına kayıt yaptırdığınız sırada Danimarka Halk Kilisesi'ne de kayıt yaptırırsınız.
- Eğer başka bir Evangelist Lutheran dini cemaati tarafından vaftiz edilmişseniz ve Danimarka Halk Kilisesi'ne kayıt yaptırmak istiyorsanız, bunu kendi bölgenizdeki rahiple konuşarak yapabilirsiniz.
- Eğer vaftiz olmamışsanız, kendinizi vaftiz ettirerek Danimarka Halk Kilisesi üyesi olabilirsiniz.
Eğer Danimarka Halk Kilisesi'ne üye olmak istemiyorsanız, bölgenizdeki rahiple konuşarak üyeliğinizi iptal ettirebilirsiniz.
Kilise vergisi
Danimarka Halk Kilisesi mensupları, bir kilise vergisi ödemek zorundadır. Bu para kiliselerin ve mezarlıkların işletilmesi için kullanılır. Kiliseler, olağan hizmetlerinin yanı sıra vaftiz, düğün ve cenaze gibi törenler düzenler.
Kilise Bakanlığı'nın www.km.dk adresine giriş yaparak Danimarka Halk Kilisesi mensubu olma hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.
Diğer dini cemaatler
150 farklı dini cemaat
Danimarka'da küçüklü, büyüklü 150 farklı dini cemaat bulunmaktadır.
Bina inşa etme hakkı
Dini cemaatler rahip, imam, haham ya da dini cemaat liderleri istihdam etme ve atama hakkına sahiptir. Dini cemaatler ayrıca dini ibadetlerini yerine getirmek amacıyla kullanacakları binalar inşa etme hakkına sahiptir. Yapmaları gereken tek şey, normal şehir planlama kurallarına ve yasalarına uymaktır. Dini cemaatler ayrıca, çocukları ve gençleri için kendi gönüllü eğitimlerini verebilirler.
Onaylanmış ve yetkilendirilmiş dini cemaatler
İslam, Budist ve Hindu dini cemaatleri dahil 100'den fazla dini cemaat din adamlarının evlendirme hakkına sahip ya da gerektiğinde sahip olacak şekilde yetkilendirilmiştir.
On bir dini cemaat, eski yasal düzenlemeler doğrultusunda "trossamfund" olarak onaylanmıştır. Bu, onların vaftiz ve evlendirme yapabileceği anlamına gelir. Ayrıca, Danimarka Halk Kilisesi'ninki kadar geçerli belgeler verebilirler.
Hem onaylanmış, hem de yetkilendirilmiş dini cemaatler bir mezarlık kurma izni elde edebilirler.
Üyelik aidatları vergiden muaftır
Vergi daireleri o dini cemaat için masrafların vergiden düşülmesine izin verdiğinde, onaylanmış ve yetki verilmiş tüm dini cemaatlerin üyeleri, aidatlarını ve bağışlarını vergiden düşebilirler. Dini cemaatlerin kiliseleri ya da mezarlıkları için emlak vergisi alınmaz. Aynı şekilde, onaylanmış ve yetki verilmiş dini cemaatlerin ibadethane olarak kullandığı binaların arsaları için de hiçbir vergi alınmaz.
Kilise Bakanlığı'nın www.km.dk adresine giriş yaparak dini cemaatler hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.
Partiler ve sosyal birliktelikler
Eğlence dünyası içinde kent yaşamı, komşuluk, sosyal toplantılar ve doğum günü partileri ile ilgili gelenek ve göreneklerle karşılaşacaksınız. Birçok okulda, gündüz bakımevinde ve spor klübünde partiler ve sosyal etkinlikler düzenlenir. Kentlerin, kasabaların ve mesken alanlarının birçoğunun kendine özgü parti düzenleme ve sosyal toplantı geleneği bulunmaktadır.
Çocukların doğum günü partileri
Çocukları çocuk yuvası ya da okula giden birçok aile, çocuklarının arkadaşlarını ya da sınıf arkadaşlarını çocuğun doğum günü partisine çağırır. Bazıları yalnızca kızları ya da erkekleri çağırır. Doğum günü pastası, çörekler, kakaolu süt ve soğuk içecekler. Danimarkalı çocukların geleneksel doğum günü partilerinde, doğum günü şarkıları söylemek ve oyun oynamak partinin bir parçasıdır. Doğum günü partisine çağırılan çocukların yanlarında bir doğum günü hediyesi getirmesi beklenir. Eğer alacağınız hediyenin fiyatı konusunda tereddüt ediyorsanız, diğer ebeveynlere sorunuz.
Partiler ve sosyal toplantılar
Danimarka'da, aşağıdaki gibi çok sayıda özel gün için partiler düzenlenir: düğünler, vaftizler, kilise üyesi olma, doğum günleri ve dini bayramlar. İnsanlar ayrıca yeni bir ev aldığında, okulu bitirdiğinde, seyahate çıkmadan önce ya da canı istediğinde partiler verir.
Daha sonra arkadaşlarını, akrabalarını ya da iş arkadaşlarını yiyecek, müzik ve dans etmek için çağırırlar.
Bir partiye davet edildiğinizde, evsahipleri küçük bir hediye götürmeniz uygun düşer. Bir şişe şarap, bir demet çiçek, çikolata ya da buna benzer şeyler. Eğer bir doğum günü partisine davet edildiyseniz, bir hediye almanız beklenir.