9 Economie na consommation

Namuna ya kutumia pesa zako za kipekee

Pesa za zinazo ingia na pesa zinazo toka

Pesa zako za kipekee ni ile mali ulio nayo, pesa zinazoingia na zile zinazotoka. Mali yako inaweza kuwa mushahara wako wa kazi, mapato yako ya kazi yenye unajitumikiya mwenyewe, ao musaada kutoka kwa l'état. Ma dépenses zako zinaweza kuwa: kulipa loyer yako ya nyumba, moto, kuuza nguo na bitu bingine byenye unahitaji. Unapashwa kulipa taxe ya mali unayo pata kutoka kwa kazi yako ya kawaida ao kutoka kwa kazi unayojifanyiya.

Compte za benki

Kutoa pesa kwa njia ya electronike

Malipo mengi yanafanywa katika benki ukitumia njia za electronike. Hii inatumika kwa mfano kwa kupata mushahara, kwa kupata pesa za watoto, ao malipo ya pension. Ndio maana unahitaji kuwa na compte kwa benki.

Paiement automatique ya ma factures

Unaweza kuingia kwa benki na kufanyisha compte. Kama uko na compte, unaweza kulipa ma factures automatiquement.

Kwa mfano, unaweza kupanga kulipa loyer ya nyumba yenye umeka ndani, moto, telephone kwa njia ya paiement automatique ya ma factures.

Carte ya cash

Unapofungua compte ku banque, banque itakupa carte ya kutoa pesa katika benki na katika machine za kutoa pesa.

Carte ya kutoa pesa kwa jina la Dankort*

Kama benki imekupatiya confiance inaweza kukupa carte ya dankort. Unaweza kuitumia kwa kutoa pesa kwa machine za kutoa pesa kwa benki zote katika maduka mingi na unaweza kuitumia kwa kuuza vitu. Benki itakutumiya numero yako ya PIN ambayo utahitaji kila mara unapotumia carte yako katika machine ya kutoa pesa na katika maduka. Duka zingine zinaomba signature kama unauza na carte Dankort mu ma duga yabo.

Benki nyingi zinatoa visa/Dankort vikiwa pamoja. Unaweza kutumia visa kwa kulipa vitu ao kazi, pia kutoa pesa katika sehemu nyingi za dunia.

Kukopesha pesa kwa benki na facilités za kukopeshwa

Inaomba uwe unapata pesa régulièrement

Ma banki mingi zinakopeshaka pesa na kupana ma facilités za kukopeshwa ku ba clients zabo. Alakini wanapenda ba clients yabo kama wanapata pesa régulièrement. Banki itafanya analyse ya situation yako finansière na ma fiches yako ya mushahara pamoja na malipo ya taxe yako ya mwisho kutoka kwa SKAT.

Deni ya banki ao haki ya kupewa deni?

Kama situation yako finansière iko basée na pesa inayo kuya mu compte régulièrement, alakini unahitaji pesa za kutumia kwa muda mfupi kwa kuuza kwa mfano viti vya nyumbani, kukamata deni kwa banki yako inaweza kuwa muzuri kwako.

Ikiwa unajitumikia na hauna revenues kwa wakati wote, inaweza kuwa vizuri kwako kufungua compte ya deni. Compte ya deni ni makubaliano kati yako na benki inayokuwezesha kutoa pesa kwa compte yako hata kama hakuna pesa ndani yake. Ila ujue kwamba kwa njia hii, benki inapata kwako faida nyingi.

Tembea kwa kutafuta fasi muzuri

Kupata deni kwa benki ina tafautiana kufuatana na mabenki. Na faida ya benki inategemea ni deni ya aina gani unapenda kukamata. Ndio maana ni vizuri kuzunguuka na kuangaliya ni wapi unaweza kupata deni unao chukua faida kidogo.

Mashauri kuhusu pesa

Benki nyingi zinatoa mashauri kuhusu pesa.

Hata kama benki inaweza kukupa mashauri kuhusu pesa, ni vizuri kukumbuka kwamba habiko ba conseillers privés, ila ni ba conseillers ma vikundi vinavyojitafuta faida.

Comptable ya finances personnelles compliquées

Ikiwa uko na ma finances personnelles compliquées kwa sababu unajitumikia mwenyewe ao unajifanyia biashara, ni vizuri kuelezea comptable wako.

Hawawezi kuomba nationalité danoise

Bank haziruhusiwi kuuliza kama uko na nationalité mbele ya kukopesha pesa.

Duka haziruhusiwi kuuliza kama uko danois mbele ya kupangisha ao kununua kwa deni. Japo hivi, wanaruhusiwa kuuliza kama uko na ma revenues za kutosha na adresse fixe mu Danemark.

Kukodisha na kununua kwa deni

Duka mingi zinawapa wanunuzi wake nafasi ya kukodesha vitu, hasa vile vya bei kali. Inaweza kuwa kitu kama frigo, TV, na ordinateur.

Ukitoka kwa inchi mbele ya kulipa deni zako, compagnies zinaweza kukamata pesa kupitia agence ya deni ambayo wana tumika nayo.

Kadi ya muzigo

Maduka mingi wako na namna ya compte inayowezesha wanunuzi kununua kwa compte. Ni maduka peke yake njoo inaangalia kama itatumika na weye kwa njia ya kukupatiya carte.

Kununua kwa deni

Duka zingine zinakubalia wanunuzi wake kununua kwa deni. Hapa ni kama unaji kopesha pesa kwa faida fulani. Unapashwa kujua kwamba faida hizi zinaweza kuwa juu. Tena unapashwa kulipa pesa za kukubalia deni.

Angalia baruha ya makubaliano vizuri

Kama unakodesha ao unanunua kwa deni, unapashwa weka signature yako ya makubaliano inayo onesha ma conditions ya ile deni, unayo kamata. Ni vizuri kusoma barua ya makubaliano vizuri ao uwe na mutu wa kukuelezea hiyo barua ili usiingie kwa mambo yasiyo ya kukupendeza.

Kuharibu makubaliano

Kama unashindwa kulipa faida ya deni kufuatana na siku, kuna hatari ya kuwekwa kwa liste ya watu wasiyo lipa ma deni yabo. Hii ni kusema hautanunua kwa deni tena kwa mutu ambaye adakudai na pahali pengine. Ukitoka kwa inchi mbele ya kulipa deni zako, compagnies zinaweza kukamata pesa kupitia agence ya deni ambayo wanatumikaka nazo.

Assurance

Assurance privée

Unaweza kujikinga na familia yako ukilipa assurance privée.

Kuna ma compagnies mingi za assurance na aina nyingi za assurance. Kuanzia kwa assurance ya maisha, assurance contre des accidents, familliale, ya santé, ya pigipigi.

Bei na ma conditions za assurance zinapishana kufuatana na ma compagnies, na hii inaweza kuwa mambo ngufu kusema juu ujuwe mambo yote juu ya assurance. Assurance ya bei kali siyo kila mara njoo ya muzuri.

Unapashwa aangalia muzuri ni assurance gani unataka na unapenda ikufunike kwa njia gani, pia na beyi gani utalipa.

Assurance za lazima

Assurances zingine ni za lazima kufuatana na sheria. Unapashwa kuwa na assurance ya moto kama uko na nyumba. Na unapashwa kuwa na assurance ya mamlaka kama uko na imbwa, gari, pikipik i. Assurance ya mamlaka inafunika accident kwa wengine kuliko kwako mwenyewe.

Assurance ya famille

Kila compagnie ya assurance inaujisha assurance ya famille inayofunika watu wa familia wote wanaoishi kwa adresse moya. Inafunika pia watoto wa miaka chini ya 21 wanaoishi peke yao. Assurance ya familia iko na mamlaka pia kwa aide judiciaire.

Assurance ya kutuliza

Assurance ya kutuliza inafunika mambo wakati kama vitu vya nyumba vya familia, manguo, ordinateur vimeibwa ao kuharibiwa na maji ao moto ao na wajinga.

Assurance ya mamlaka

Assurance ya mamlaka inakufunika kwa jambo ambalo mumoya wa familia ameumiza mutu mwengine na vitu vyake.

Bima ya msaada wa kisheria

Assurance ya msaada kufuatana na sheria inafunika malipo inayo angalia magumu ya tribunal. Ukipenda jua mengi juu ya assurance, angalia ku site internet: www.forsikringsoplysningen.dk.

Droit des consommateurs

Malalamiko mbele ya miezi 24

Kama anayetumia, uko na sheria fulani ya kukulinda ili usidanganywe. Kufuatana na kuuzisha vitu, uko na haki ya kubadirishwa ao kutengenezewa kitu ambacho kimeharibika. Kile unaweza kufanya ni kuonana na muuzishaji mbele ya miezi 24 à partir ya siku yenye ulinunuwaka ile kitu. Unapashwa kuja na récu yako. Na hauwezi kuwa ni wewe uliharibisha kitu hiki.

Guarantie

Unaponunua kitu cha kutumia umeme ao kitu kikubwa unaweza kupewa hakikisho kwamba ni kizuri. Hii ni kazi inayofanywa na watu wanao uzisha. Ila muuzishaji anaweza chagua kukupa kartasi ya hakikisho. Hakikisho inakuweka kwa nafasi ambayo unaweza kuja na malalamiko yako kwa miaka mbili na pia kitu chako kubadilishwa ao kutengenezwa.

Ukibadilisha mawazo yako

Hauna sheria ya kubadilisha kitu sababu unajuta kwa nini ulikinunua. Nikisema hivi, inawezekana kufanya hivi kwa maduka mingi. Hata duka zingine zitarudisha pesa zako. Zingine zitahitaji kukupatiya barua ya deni yenye unaweza kutumiya kununuwa kitu kingine mu ile duka tena ao kubadilisha kitu hiki na kingine kwa duka.

Kujulisha na kueleza

Uko na sheria ya kujua tarehe ya chakula unanunua na muda wa kuichunga. Kuko njia nyingi za kuchunguza vyakula. Kwa mfano hii inaweza kuhakikisha kwamba kitu ile imetengenezwa vizuri.Hakuna chakula ambayo haitachunguzwa kama iko na viungo vinavyofanya kazi, na kwa mfano kama italeta nguvu kwa mwili.

La marque Ø (maelezo danois Ø)

La marque Ø (maelezo danois Ø) inatumiwa kuambatana na vyakula na ma produits. La marque Ø inaonesha kwamba produit hii umekubaliwa na l'état kama produit organique ku origine yake. Hii inamaanisha ya kama hakuna vitu vibaya vimekuwa vikitumiwa katika kutengenezwa ya iyi produit, kwa mfano sulfur. Mbolea ya kujitengenezea inakatazwa kama 80% inaweza kuharibu produit ile.

Svanen (maelezo Swan ya ki danois)

SSvanen (maelezo écologique Swan ya kidanois) ni kikundi kinachoitwa Le Conseil des Ministres Nordique pour la Marque Écologique kinacho chunguza vitu visivyo kuwa chakula kama poudre vya kusafisha, P H . Maelezo yanaonesha kwamba produit hizi ziko vizuri kwa environnement mu catégorie yake.

Marquage ya ma produits juu ya consommation ya moto

Marquage ya ma produits ya kuonesha inatumiya moto gani iko ya lazima saana, na mu Europe marquage ya vitu tafauti kama rechauds electriques, gari na vitu za kutoa muangaza, mfano ampoule, taa za aina nyingi. Maelezo A inaonesha kwamba produit fulani inatumia moto kidogo ukiyilinganishi na zingine.

Uwezekano wa malalamiko

Ukisikia haukutendewa vizuri na duka fulani ao na muuzishaji una nungunika sababu ya produit fulani, unaweza kuonana na comite ya ba consommateurs ao kikundi kingine cha upekee. Unapashwa kulipa pesa kiasi kama unajiandikisha ya kuwa kama na una malalamiko. Kama comite inaona uko na sheria, utarudishiwa haki yako. Unaweza kusoma mengi kwa site ya internet: www.forbrug.dk.

Namna ya kodi ya wa Danois

Kila mutu analipa kodi

Kila mutu anayeishi Danemark anapashwa kulipa kodi kama anaingiza pesa. Na hii inakuwa hivi kama:

• Hauna kazi alakini unapata msaada wa pesa kutoka serekali ao kwa chama cha wasio na kazi.
• Mwanafunzi anayepata bourse d'étude yake (SU), na deni yenye iko garanti na l'état.
• Umezeeka na unapata malipo yako ya uzee kutoka serekali.
• Unafanya kazi inje ya Danemark, ao unapata pesa kutoka inje ukiishi Danmark.
• Unafanya biashara yako ya kipekee.

Kwa serekali na watawala wa muji

Namna ya kodi ya Danemark imetengenezwa kwa namna kila mutu wa kipekee analipa kodi kwa serekali na kwa watawala wa muji. Ikiwa uko na nyumba, unapashwa kulipa kodi la nyumba. Washiriki wa kanisa la kitaifa la wa danois banapashwa kulipa kodi la kanisa. Compagnies zinapashwa kulipa kodi ya ma compagnies.

Taxe indirect

Kwa juu ya kodi juu ya mushahara yako, tunalipa pia kodi indirectement kwa njia ya TVA kila mara tunaponunua kitu ao kazi. Tunalipa pia kodi kufuatana na hesabu ya vitu kama magari, mafuta ya taa, pombe na tumbako.

Uwezekano wa kupunguziwa

Bei zingine zinaweza kupunguzwa na kutoshwa na kodi mbele ya walipisha kodi wahesabu pesa ngapi unacho takiwa kulipa kwa kodi.

Utapashwa kupunguziwa kodi yako wakati unapo lipa faida iko ndani yake faida juu ya madeni, umoja wa wafanya biashara, chama cha wasio na kazi na kuhusika na watoto, na bei ya usafiri ikiambatanishwa na kazi. Ya mwisho, hata hivyo itategemea mwendo kati ya nyumba yako na nafasi ya kazi. Tena, utapata kupunguziwa kodi yako ambayo haunganishwe na bei yoyote.

Kurudishwa pesa ya taxe

Kama weye uko mufanya kazi, kodi yako inatolewa mara moja kwa mushahara yako mbele ya kupokea.

Kila mwaka unapashwa andika kufuatana na kodi yako pamoja na habari zote za mapato yako, pia na upunguzwo ya taxe yenye uko nayo droit. Unapewa barua yako ya taxe kila mwezi wa tatu ku mwaka, kama uko na mabadiliko ya kutia, unapashwa kuifanya mbele ya tarehe le 1.mai. Unaweza kuweka mabadiliko ukitumia kikaratasi kinachotumwa na bureau ya taxe SKAT. Unaweza pia kufanyia mabadiliko kwa kutumia simu ao internet kwa adresse:www.skat.dk.

Baadaye, utapata kikaratasi kinachokuambia ni kodi ngapi umelipa na kama unapashwa kuongeza ao kama unapashwa kurudishiwa.

Kodi kwa vitu mingi

Zaidi kwa wafanya kazi, walipisha kodi (SKAT) wako na habari zote ambazo zinahitajika, wanapopata hizi habari kutoka ma compagnies, zingine ma informations zinatokeya ku ma banques. Hizi ma informations zinatumiwa pia juu ya kupunguza beyi yako ya kulipa kodi. Alakini inaweza kuwa muzuri kuambia walipisha kodi juu ya kodi zingine za kupunguza kama kwa mfano frais yako ya transport ya kwenda kazini.

Ikiwa ndio kufika kwako Danemark

Ikiwa ndio kufika kwako katika inchi, unahitaji kuonana na centre cha kodi na kupata kutayarishwa fiche des revenues yako ya kwanza na bei pia yako ya taxe yenye banapashwa kukupunguziwa. Kuko karibu ma centres 30 vya kodi katika inchi nzima. Kwa kujua centre ya wapi njoo yako, ingia kwa site ya internet: www.skat.dk.

Montant yako ya kodi

Montant yako ya kodi ambazo unapashwa kulipa inategemea na ma revenues zako na zile pesa zenye banakupunguziwa kwa taxe. Na tena, bei ya kodi inapishana kufuatana na ma révenues ya wakaaji wa mu zone inayokaa.

Bei ya kodi inaongezeka kufuatana na revenues zako

Namna ya kodi ya Danemark iko système progressif. Hii ina maana kwamba vile mutu anapopata, na vile vile bei ya kodi yako inapanda. Kwa mfano taxe yako inapanda en pourcentage na vile revenues zako zinapanda. Sababu ya kufanya hivi ni kuwafanya waliokuwa na pesa mingi, banapashwa kulipa taxe kubwa juu ya kuchangia mingi kwa mambo ya kijamii ya mu socièté kama mambo ya hôpital ya bure, na ma services zingine za l'état.

Kujitumikia

Kama unajitumikia, unapashwa kufanya namna yote ya kulipa kodi. Unapashwa kujaza vikaratasi vya kodi na kuvirudisha mbele ya tarehe moja ya mwezi ya saba. Unapashwa pia kutuma ma kartasi ambayo imechunguzwa na comptable yako.

Ikiwa unajifanyia kazi na kuandikwa mu registre ya TVA, unapashwa lipa TVA na taxe ya ma produits zote unazo uzisha. Ufanye namna ya kukusanya mabarua zote na kufanya namuna yote vipashwe kuangaliwe na comptable.

Ninapenda système ya ba danois

Nevzat Ibisi alihama kutoka Makedonia kuenda Danemark mu 1990. Ni mwalimu na anafundisha watoto kutoka ma kabila mbali mbali.

"Ku mwanzo nil i kuwa nimechanganikiwaka sababu mambo yote yal ikuwa tafauti kwa ile niliyojua kule Makedonia. Alakini ninapenda système ya ba danois ambao unalipa kodi na sasa unakuwa huru: kutunziwa kwa bure na kusoma kwa bure. Système ya masomo ya ba danois iko muzuri sana. Watoto wanafurahia saana uhuru ya kusikilikiwa kuhusu mambo ya masomo yabo. Hii ni muzuri sababu inawafanya kujitegemea na kujisimamia wenyewe pamoja mu socièté."