3 Wjazd i pobyt

Nordycka unia paszportowa

Na mocy szczególnej umowy o współpracy, którą Dania zawarła z pozostałymi krajami nordyckimi, obywatele Norwegii, Szwecji, Finlandii i Islandii posiadają wolny wjazd do do Danii i mogą przebywać na terenie kraju przez czas nieograniczony.

Układ Schengen

Większość państw członkowskich UE podpisała układ Schengen*, oznacza to że obywatele państw należących do układu mogą w jego granicach swobodnie podróżować, bez kontroli granicznej.

Zaświadczenie pobytu dla obywateli UE

Obywatele państw członkowskich UE lub EOG* oraz Szwajcarii mogą otrzymać tzw. zaświadczenie pobytu, które wystawiane jest przez właściwe organy administracji państwowej. Dania jest członkiem UE, dlatego stosuje się do przepisów unijnych dotyczących swobodnego przemieszczania obywateli. Obywatele państwa UE mogą na przykład przyjechać do Danii w celu poszukiwania pracy. Zezwolenie na pobyt w Danii mogą również otrzymać osoby posiadające środki finansowe wystarczające na utrzymanie oraz emeryci.

Obywateli niektórych państw UE, poszukujących zatrudnienia w Danii , obowiązują szczególne przepisy. Patrz „Pobyt w związku z pracą".

Wiza

Obywatele krajów pozaeuropejskich przybywający do Danii w związku z np. udziałem w wydarzeniach kulturalnych, wizytą służbową, rodzinną lub pobytem turystycznym, mogą być objęci obowiązkiem wizowym. Lista krajów, których obywatele muszą posiadać wizę przy wjeździe do Danii, jest dostępna na stronie www.newtodenmark.dk/visa. O wizę należy ubiegać się przed wyjazdem do Danii. Wniosek rozpatrywany jest przez przedstawicielstwo duńskie w kraju zamieszkania osoby ubiegającej się o wizę. Wiza wjazdowa nie uprawnia jej posiadacza do podjęcia pracy w Danii i wydawana jest tylko na okres trzech miesięcy. Wiza ta zwykle ważna jest na całym obszarze Schengen.

Pobyt w związku z pracą

Na mocy szczególnych przepisów UE obywatele kraju UE mają prawo do poszukiwania i podjęcia pracy w Danii. Wniosek o zaświadczenie pobytu należy złożyć w urzędzie administracji państwowej nie później niż trzy miesiące od dnia wjazdu do Danii. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie www.newtodenmark.dk/eu.

Obywateli Bułgarii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Rumunii, Słowacji, Słowenii, Czech i Węgier poszukujących w Danii pracy, obowiązują szczególne przepisy okresu przejściowego. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie www.newtodenmark.dk/new-eu.

Osoby poszukujące pracy w Danii pochodzące z kraju nie będącego członkiem UE lub EOG, powinny uzyskać pozwolenie na pracę przed przyjazdem do Danii. Wniosek rozpatrywany jest przez przedstawicielstwo duńskie w kraju zamieszkania osoby planującej wyjazd.

Pozwolenie na pobyt i pracę wydawane jest m.in. osobom, które otrzymały ofertę pracy w zawodzie figurującym na liście pozytywnej. Jest to lista zawodów, w których brakuje specjalistycznej siły roboczej. Lista ta obejmuje m.in: . specjalistów IT, inżynierów, lekarzy, farmaceutów i pielęgniarki. Jednak aby pracować w zawodzie np. lekarza, farmaceuty czy pielęgniarki w Danii, należy uzyskać autoryzację (prawo wykonywania zawodu). Pełna lista zawodów dostępna jest na stronie internetowej www.newtodenmark.dk/greencard.

Pozwolenie na pracę wydawane jest również osobom, które otrzymały ofertę pracy, która gwarantuje roczne wynagrodzenie w wysokości co najmniej 450.000 DKK (ok. 60 tys. EUR).

Po uzyskaniu prawa do pobytu i pracy w Danii można starać się o pozwolenie na przyjazd z rodziną. Zgodnie z przepisami Duńskiej Ustawy o Cudzoziemcach, jednym z warunków przyznania pozwolenia na pobyt i pracę jest zdolność samodzielnego utrzymania. Obywateli UE obowiązują przepisy szczególne. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie www.newtodenmark.dk/eu.

Pobyt i poszukiwanie pracy - zielona karta

Dania posiada również specjalny system zielonej karty. Zielona karta stanowi pozwolenie na przyjazd do Danii na okres sześciu miesięcy w celu poszukiwania pracy. Do otrzymania zielonej karty wymagana jest odpowiednia liczba punktów w systemie punktowym. Punkty są przyznawane za m.in. wykształcenie, znajomość języków obcych i doświadczenie zawodowe. Więcej informacji na temat systemu zielonej karty można znaleźć na stronie www.newtodenmark.dk/greencard.

Pobyt w związku z nauką

Obywatele UE mogą podejmować naukę w Danii. Osoby pragnące kształcić się w Danii uzyskują zaświadczenie pobytu. Warunkiem uzyskania zaświadczenia pobytu w związku z nauką jest wymóg przyjęcia na oficjalnie uznaną uczelnię (państwową lub prywatną) oraz zdolność do utrzymania się z własnych środków. Wniosek o zaświadczenie pobytu należy złożyć w urzędzie administracji państwowej nie póżniej niż trzy miesiące od daty wjazdu do Danii. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie www.newtodenmark.dk/eu.

Obcokrajowcy pragnący podjąć studia w Danii, pochodzący z kraju nie będącego członkiem UE lub EOG, powinni uzyskać pozwolenie na studia przed przyjazdem do Danii. Wniosek rozpatrywany jest przez przedstawicielstwo duńskie w kraju zamieszkania wnioskodawcy.

Pozwolenie pobytu w Danii na czas nauki można uzyskać również w związku z przyjęciem do szkoły podstawowej, pomaturalnej,wyższej oraz na universytet ludowy (folkehøjskole). Warunkiem otrzymania pozwolenia jest zdolność do utrzymania się z własnych środków oraz znajomość języka w którym prowadzone jest nauczanie. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie www.newtodenmark.dk/study.

Osoby, które otrzymały pozwolenie pobytu w Danii w związku z kształceniem wyższym i pomaturalnym, mogą ubiegać się o pozwolenie na pracę w czasie wolnym od nauki.

Pobyt i szukanie pracy - zielona karta

Po zakończeniu nauki, kandydaci mają prawo do pobytu w Danii przez okres sześciu miesięcy. Mogą więc ubiegać się o zieloną kartę, która daje prawo do poszukiwania pracy w Danii. W przypadku otrzymania oferty pracy należy złożyć wniosek o stałe pozwolenie na pobyt i pracę.

Azyl

Osoby, które w kraju zamieszkania mogą być prześladowane na tle rasowym, narodowościowym, religijnym, społecznym lub politycznym mogą ubiegać się o ochronę władz duńskich. Uchodźcy którzy po powrocie do kraju ryzykują utratę życia, tortury, niehumanitarne i poniżające traktowanie lub wyrok mają prawo wystąpić o azyl polityczny w Danii.

Jeśli wniosek o azyl złożony jest w Danii, duński Urząd ds. Cudzoziemców decyduje, czy ma on być rozpatrzony w Danii czy w innym państwie członkowskim UE. Urząd ds. Cudzoziemców ma prawo odmówienia azylu w Danii i odesłania wnioskodawcy do trzeciego bezpiecznego państwa poza układem UE.

Urząd ds. Cudzoziemców* (Udlændingeservice)

Duński Urząd ds. Cudzoziemców to nazwa departamentu podlegającego Ministerstwu ds. Uchodźców, Imigracji i Integracji. Urząd ten administruje zarządzenia Duńskiej Ustawy o Cudzoziemcach oraz zajmuje się sprawami związanymi z uzyskaniem pobytu w Danii ,w tym przyznawaniem azylu, łączeniem rodzin i wnioskami wizowymi. Patrz: www.newtodenmark.dk/contact-dis.

Przyznanie azylu

Jeżeli duński Urząd ds. Cudzoziemców uzna, że osoba ubiegająca się o azyl spełnia żądane warunki, wydaje on pozwolenie pobytu w Danii na prawach uchodźcy.

Gmina zapewnia mieszkanie

Osoby, którym przyznano status uchodźcy w Danii kierowane są przez Urząd ds. Cudzoziemców do gmin. Gminy oferują uchodźcom specjalny program introdukcyjny, obejmujący m.in. naukę języka duńskiego oraz pomoc w znalezieniu pracy. Patrz rozdział 4, Nowy obywatel Danii. Duński Urząd ds. Cudzoziemców wybiera gminę zamieszkania uchodźcy uwzględniając jego kwalifikacje zawodowe, więzi rodzine w Danii oraz inne warunki. Zadaniem gminy jest znalezienie mieszkania dla uchodźcy .

Uchodźcy mogą dowolnie przeprowadzać się do innych gmin. Jednak w razie planowanej przeprowadzki przed zakończeniem programu integracyjnego, warto zwrócić się do gminy w miejscu planownego osiedlenia, ponieważ gmina ta musi wyrazić zgodę na przejęcie kontunuacji programu integracyjnego uchodźcy. Jeśli nowa gmina nie wyrazi zgody, w razie przeprowadzki uchodźca ryzykuje utratę prawa do programu i zasiłku introdukcyjnego. Zasiłek introdukcyjny jest specjalną formą pomocy finansowej dla osób, które nie są zdolne do natychmiastowego podjęcia pracy. Patrz rozdział 4, Nowy obywatel Danii.

Odrzucenie wniosku o azyl

Jeśli wniosek o azyl zostanie odrzucony, odwołanie od tej decyzji automatycznie kierowane jest do Komisji ds. Uchodźców.

Komisja ds. Uchodźców* (Flygtningenævnet)

Komisja ds. Uchodźców jest niezależnym organem przypominającym sąd. Jej decyzje są ostateczne i nie mogą zostać zmienione przez inne instancje.

Komisja ds. Uchodźców może podtrzymać decyzję wydaną przez duński Urząd ds. Cudzoziemców, lub ją uchylić i udzielić wnioskodawcy azylu. Jeżeli Komisja ds. Uchodźców podtrzyma decyzję, Urząd ds. Cudzoziemców wyznacza termin opuszczenia terytorium Danii. Wyjazd z Danii jest wtedy obowiązkowy. Uchodźcy, którzy decydują się opuścić Danię dobrowolnie, mogą otrzymać pomoc policji i ewentualnie pomoc finansową. Uchodźcy, którzy nie opuszczą Danii dobrowolnie, zostą wydaleni przez policję.

Łączenie rodzin

Związki małżeńskie, związki partnerskie i dzieci

Pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w Duńskiej Ustawie o Cudzoziemcach, osoby mające stały pobyt w Danii mają prawo sprowadzić do kraju współmałżonka, stałego partnera i dzieci do lat 15. Potocznie zwane jest to łączeniem rodzin. Wymaga to spełnienia szeregu warunków. W szczególnych przypadkach, w których dominuje interes dziecka, pozwolenie na przyjazd mogą uzyskać również dzieci powyżej 15 roku życia.

Wymogi dotyczące mieszkania, sytuacji finansowej i wspólnego mieszkania

Aby np. współmałżonek mógł uzyskać pozwolenie na pobyt w Danii, wnioskodawca musi posiadać odpowiednie warunki mieszkaniowe i odpowiedni poziom dochodów a także: osoby "złączone" muszą mieszkać wspólnie, oboje małżonków musi mieć ukończone 24, ich wspólne powiązanie z Danią jest większe niż z jakimkolwiek innym krajem. Jednym z celów tych wymagań jest zapewnienie rodzinie dobrego startu w Danii oraz ochrona bardzo młodych ludzi przed przymusowym małżeństwem. Wymagane jest również, by związki małżeńskie i partnerskie były rzeczywiste, a nie zawierane jedynie w celu zdobycia pozwolenia na pobyt.

Specjalne warunki określają prawa obywateli UE do łączenia rodzin , na przykład gdy jeden ze współmałżonków z innego kraju UE pracuje w Danii. Ważne jest aby osoby objęte przepisami UE uwzględniły to we wniosku podania o łączenie rodzin rodziną.

Więcej informacji na temat łączenia rodzin zgodnie z prawem UE i duńską ustawą o obcokrajowcacch można znaleźć na stronie www.newtodenmark.dk/family.

Okres ważności pozwolenia na pobyt

Pobyt na czas nieokreślony

Pozwolenie pobytu w Danii może być czasowe lub czasowe z możliwością stałego pobytu, jest ono wydawane przede wszystkim uchodźcom i osobom, które zostały połączone ze swoją rodziną.

Osoby, które otrzymały pozwolenie na pobyt z możliwością stałego pobytu w Danii, po kilku latach mogą uzyskać pozwolenie na pobyt na czas nieokreślony, jednak pod warunkiem że starały się zintegrować z duńskim społeczeństwem.

Własny wkład w integrację

Może to być powiązanie z duńskim rynkiem pracy, zdany egzamin z języka duńskiego, uregulowane długi wobec państwa, niekaralność za poważne przestępstwa.

Nieograniczone prawo pobytu dla obywateli UE

Na mocy szczególnych przepisów obywatele UE i ich rodzinymogą uzyskać nieograniczone prawo pobytu po okresie 5 lat legalnego pobytu w Danii. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie www.newtodenmark.dk/eu.

Informacji na temat praw i obowiązków związanych z prawem pobytu na czas nieokreślony udziela duński Urząd ds. Cudzoziemców oraz urzędy administracji państwowej. Patrz: www.newtodenmark.dk/eu.

Pozwolenie na pobyt może zostać cofnięte

Urząd ds. Cudzoziemców może cofnąć pozwolenie pobytu na czas określony, jeżeli podstawa wydania pozwolenia uległa dezaktualizacji, na przykład jeżeli pozwolenie zostało wydane ze względu na połączenia z rodziną, a małżonkowie nie mieszkają razem. Pozwolenie zostaje utrzymane, jeżeli sepracja małżonków spowodowana została stosowaniem przemocy, osoba mieszkająca długi czas w Danii nawiązała silne więzi z krajem, lub jeżeli powrót do kraju rodzinnego nie jest możliwy ze względu na fakt porzucenia małżonka, stosującego przemoc.

Jeżeli pozwolenie pobytu zostało uzyskane na podstawie fałszywych informacji lub dana osoba figuruje jako niepożądana w Systemie Informacyjnym Schengen*, pozwolenie na pobyt może zostać cofnięte, niezależnie od tego, czy zostało ono wydane na czas określony czy nieokreślony.

Czasowe prawo pobytu może zostać cofnięte obywatelom państw UE, jeżeli nie spełniają już określonych warunków albo w przypadku nadużyć prawa.

Bezpieczny powrót do kraju

Pozwolenie pobytu w Danii może zostać cofnięte uchodźcom, jeżeli sytuacja w kraju ich pochodzenia ulegnie zmianie na tyle, że bezpieczny powrót do kraju będzie możliwy.

W tym przypadku można ubiegać się o pomoc finansową na powrót do ojczyzny. Patrz rozdział 13, Powrót do kraju.

Wyjazd z Danii

Wyjazd do kraju pochodzenia na urlop może stanowić podstawę ponownej oceny warunków, które stanowiły powód przyznania prawa pobytu w Danii.

Pozwolenie pobytu – na czas określony lub nieokreślony – traci ważność w przypadku opuszczenia duńskiego adresu lub dłuższego pobytu poza granicami kraju - 6 do 12 miesięcy, w zależności od rodzaju posiadanego pozwolenia pobytu oraz okresu zamieszkiwania w Danii.

Deportacja

Obcokrajowcy, którzy otrzymali wyrok za poważne przestępstwo kryminalne, mogą być wydaleni z Danii.